دارابی: میراث فرهنگی به موضوع جنگ تبدیل شد
به گزارش خرید بک لینک به نقل از مهر، اولین پیش رویداد علمی کنگره ملی «میراث فرهنگی و بحران» با عنوان «بایسته های بعد از جنگ؛ حفاظت و مرمت میراث فرهنگی» با حضور علی دارابی قائم مقام وزیر و معاون میراث فرهنگی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، محمدابراهیم زارعی رییس پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری و جمعی از صاحب نظران، کارشناسان و کنشگران حوزه میراث فرهنگی در موزه ملی ایران انجام شد.
دارابی در این جلسه ضمن اشاره به دستاوردهای تجاوز نظامی اخیر و خسارت های واردشده به میراث فرهنگی کشور اظهار داشت: در جنگ تحمیلی سوم، متجاوزان با زیرپا گذاشتن چارچوب ها و الزامات اخلاقی و حقوقی بین المللی، میراث فرهنگی و تمدنی جمهوری اسلامی ایران را بطور مستقیم تهدید کردند و درنتیجه، خسارت های مادی و معنوی به بخشی از میراث فرهنگی ملموس و ناملموس ملی و جهانی ایران وارد شد.
قائم مقام وزیر میراث فرهنگی اضافه کرد: در این جنگ، با تهدید تمدنی ایران، میراث فرهنگی در عمل به «موضوع جنگ» تبدیل شد و ۱۴۹ اثر تاریخی و موزه در کشور، همچون پنج اثر ثبت جهانی ایران، لطمه دیدند؛ با این وجود، همزمان شاهد زنده بودن، پویایی و نقش آفرینی مؤثر میراث ناملموس مقاومت اجتماعی و فرهنگی مردم و تشکیل گونه هایی از میراث ملموس و ناملموس جدید بودیم.
وی اضافه کرد: این تجربه بار دیگر نشان داد که میراث فرهنگی بخشی از بنیان هویتی، حافظه جمعی و سرمایه اجتماعی جامعه است و حتی در شرایط بحران و جنگ نیز می تواند به عاملی برای حفظ انسجام، تقویت تاب آوری و بازتولید امید اجتماعی تبدیل گردد.
ضرورت تبدیل تجربه جنگ به دانش و چارچوب عملی حفاظت
دارابی با تکیه بر مسئولیت وزارت میراث فرهنگی در پیشبرد صیانت از میراث فرهنگی اظهار داشت: یکی از تکالیف اساسی وزارت خانه، توسعه مبانی نظری، دانش تخصصی و چارچوب های عملی صیانت از میراث فرهنگی و همین طور ثبت و مستندسازی تجربه های تاریخی کشور در رویارویی با بحران هاست.
وی اضافه کرد: در همین جهت، برگزاری کنگره علمی و فرهنگی «میراث فرهنگی و بحران» و ۱۲ پیش رویداد علمی در رابطه با آنکه در طول سال با مشارکت معاونت میراث فرهنگی، پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری و مجموعه ای از نهادهای علمی و اجرائی کشور برگزار می شود، اقدامی برای ایجاد هم افزایی، تبادل تجربه و شکل گیری به یک همکاری ملی در حوزه صیانت از میراث فرهنگی در شرایط بحران است.
از «میراث فرهنگی و جنگ» تا «جنگ و میراث فرهنگی»
قائم مقام وزیر میراث فرهنگی با تکیه بر ضرورت تبیین رابطه دوسویه میراث فرهنگی و جنگ اظهار داشت: تجاوز نظامی اخیر به فرهنگ و تمدن یک کشور، در کنار بازآفرینی میراث ناملموس مقاومت اجتماعی و فرهنگی مردم، بالاتر از هر زمان دیگری اهمیت تبیین رابطه میان میراث فرهنگی و بحران، بخصوص جنگ، را آشکار کرد.
وی اضافه کرد: حال باید به شکل علمی و دقیق به این پرسش پاسخ داد که آیا میراث فرهنگی بر جنگ و مناسبات آن اثر می گذارد یا جنگ بر میراث فرهنگی تاثیر می گذارد؟ تجربه ایران نشان میدهد که در سخت ترین شرایط تاریخی نیز فرهنگ متوقف نشده و جامعه ایرانی حتی در میانه جنگ، از تولید، حفاظت و توسعه دستیافته های فرهنگی خود دست نکشیده است.
دارابی ضمن اشاره به نمونه هایی از استمرار کارهای فرهنگی ایران در دوره های جنگی اظهار داشت: در دوران جنگ تحمیلی هشت ساله، سازمان میراث فرهنگی و مرکز آموزش عالی میراث فرهنگی شکل گرفت. در اوج جنگ ۱۲روزه نیز محوطه قبل از تاریخ خرم آباد با ۶۳ هزار سال قدمت در لیست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسید و همزمان سند ملی میراث فرهنگی به عنوان مهم ترین سند استراتژیک حوزه میراث فرهنگی در شورای عالی انقلاب فرهنگی تصویب و از طرف رییس جمهور ابلاغ گردید.
وی اضافه کرد: در جنگ رمضان نیز همزمان با مواجهه کشور با جنایت های آمریکا و رژیم صهیونیستی و متحدان آنها، سند ملی موزه داری ایران با هدف استقرار حکمرانی یکپارچه نظام موزه داری کشور در شورای عالی انقلاب فرهنگی به تصویب رسید و بعد از آن نیز پرونده «قلعه الموت و استحکامات وابسته به آن» در لیست میراث جهانی یونسکو ثبت گردید.
معاون میراث فرهنگی با انتقاد از ناکارآمدی سازوکارهای بین المللی در ممانعت از لطمه به میراث فرهنگی در جریان جنگ اخیر اظهار داشت: در این جنگ، نهادها و معاهدات بین المللی نتوانستند نقش بازدارنده مؤثری در ب
دارابی خاطرنشان کرد: هنگامی که برخی دولت های متجاوز به تعهدات خود در برابر معاهدات و کنوانسیون های بین المللی پایبند نیستند و نهادهای بین المللی نیز فقط نظاره گر باقی می مانند، ایران باید در حوزه اسناد، کنوانسیون ها و سازوکارهای بین المللی دست به کار شود و با اتکا به ظرفیت علمی، تاریخی و تمدنی خود، برای اصلاح فرآیندها و تقویت سازوکارهای بازدارنده و حفاظتی در سطح جهانی نقش آفرینی کند.
وی تصریح کرد: تجربه جنگ تحمیلی دوم و سوم، ضرورت بازبینی و اصلاح فرآیندها و اسناد بین المللی و چارچمندکردن نحوه اتخاذ اقدامات پیشگیرانه، بازدارنده و حفاظتی برای صیانت از میراث فرهنگی و تمدنی ملی و جهانی را بالاتر از گذشته آشکار کرده است.
دارابی با تکیه بر کارکرد اجتماعی میراث فرهنگی اظهار داشت: امروز بالاتر از هر زمان دیگری به یادآوری نقش میراث فرهنگی در حفظ بنیان های اجتماعی و افزایش تاب آوری جامعه نیاز داریم.
وی اضافه کرد: مستندسازی، حفاظت و فعال کردن ظرفیتهای ملی در حوزه میراث فرهنگی، نه تنها یک وظیفه تخصصی، بلکه یکی از مهم ترین پشتوانه های همبستگی اجتماعی، تقویت هویت ملی و توسعه دیپلماسی فرهنگی کشور است.
قائم مقام وزیر میراث فرهنگی تصریح کرد: در کنار حفاظت و صیانت از میراث فرهنگی لطمه دیده در جنگ، باید میراث جنگ تحمیلی سوم نیز به عنوان بخشی مهم از تاریخ معاصر ایران مستند، حفاظت و معرفی شود؛ چونکه آن چه امروز در چارچوب تجربه زیسته جامعه شکل گرفته، در آینده بخشی از حافظه تاریخی و میراث فرهنگی کشور خواهد بود.
دارابی در ادامه ضمن اشاره به تجربه کره جنوبی در حفاظت و بازسازی میراث فرهنگی بعد از جنگ کره، این تجربه را برای سیاستگذاری ایران قابل تأمل دانست و اظهار داشت: جنگ کره تنها مناطق شهری و روستایی را ویران نکرد، بلکه حافظه تاریخی یک ملت را نیز هدف قرار داد؛ کاخ ها لطمه دیدند، معابد سوختند و شمار زیادی از بناهای تاریخی به ویرانه تبدیل شدند. با این وجود، کره جنوبی طی بالاتر از هفت دهه توانست به یکی از کشورهای پیشرو در صیانت از میراث فرهنگی تبدیل گردد.
وی اولین درس این تجربه را نجات حافظه تاریخی قبل از بازسازی بناها عنوان نمود و اظهار داشت: اگر بنا از میان برود اما نقشه ها، تصاویر، اسناد و اطلاعات آن باقی بماند، امکان احیای آن وجود دارد؛ اما اگر حافظه تاریخی از بین برود، بازسازی واقعی دیگر ممکن نخواهد بود.
دارابی اضافه کرد: کره جنوبی با استفاده از اسکن سه بعدی، پهپادها و فتوگرامتری به ثبت دیجیتال آثار تاریخی خود پرداخت و در کنار میراث فیزیکی، یک نسخه پشتیبان از حافظه تاریخی کشور ایجاد کرد.
وی شناخت دقیق بنا قبل از مرمت را دومین درس دانست و اظهار داشت: هر بنا دارای تاریخ، مصالح، فرسودگی، لطمه های آشکار و پنهان و خاصیت های منحصربه فرد خود است. فناوری هایی همچون HBIM می توانند به کارشناسان کمک کنند قبل از شروع عملیات مرمت، پرونده ای جامع و دقیق از وضعیت بنا تهیه کنند. همان گونه که پزشک بدون تشخیص و معاینه، مبادرت به جراحی نمی کند، مرمتگر نیز نباید بدون شناخت کامل یک اثر تاریخی وارد پروسه مداخله شود.
قائم مقام وزیر میراث فرهنگی پیوند نسل جدید با زخم های تاریخ را سومین درس کره جنوبی برشمرد و اظهار داشت: نسل های جدید جنگ را تجربه نکرده اند و برای انتقال این تجربه تاریخی باید از ظرفیت تکنولوژی های جدید مانند واقعیت افزوده و مدلهای سه بعدی بهره گرفت تا مخاطب بتواند تاریخ یک بنا را از دوران شکوه و آبادانی تا لحظه های ویرانی و مراحل بازسازی مشاهده و تجربه کند.
وی، تبدیل ویرانه ها به فرصتهای فرهنگی و اقتصادی را چهارمین درس عنوان نمود و اضافه کرد: در کره جنوبی برخی پادگان های متروکه، پناهگاه های زیرزمینی و ساختمان های نظامی قدیمی به موزه، گالری هنری، سالن کنسرت و مراکز فرهنگی تبدیل گشته اند. مکان هایی که زمانی نماد ترس و جنگ بودند، امروز به فضاهایی برای فرهنگ، زندگی و خلاقیت تبدیل گشته اند.
دارابی تصریح کرد: هر خرابه ای الزاما یک هزینه نیست و گاهی ویرانه های روز گذشته می توانند به فرصتهای فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی فردا تبدیل شوند.
وی حفظ بخشی از زخم های جنگ به عنوان سند تاریخی را پنجمین درس این تجربه دانست و اظهار داشت: در بعضی مکانهای تاریخی کره جنوبی، آثار گلوله و ویرانی بازهم بر دیوارها باقیمانده است؛ برای اینکه همه زخم ها نباید پاک شوند. برخی زخم ها خود بخشی از تاریخ هستند و گاهی یک خرابه بالاتر از یک ساختمان نوساز می تواند درباره ی گذشته سخن بگوید.
قائم مقام وزیر میراث فرهنگی اضافه کرد: تکنولوژی امروز می تواند در خدمت صیانت از گذشته قرار گیرد. هوش مصنوعی، دوقلوهای دیجیتال، روبات های هوشمند، پهپادها و واقعیت مجازی، ابزارهایی هستند که می توانند در حفاظت، مستندسازی، معرف
حرف آخر اینکه به گزارش خرید بک لینک به نقل از مهر، نخستین پیش رویداد علمی کنگره ملی میراث فرهنگی و بحران با عنوان بایسته های پس از جنگ؛ حفاظت و مرمت میراث فرهنگی با حضور علی دارابی قائم مقام وزیر و معاون میراث فرهنگی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، محمدابراهیم زارعی رئیس پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری و جمعی از صاحب نظران، کارشناسان و کنشگران حوزه میراث فرهنگی در موزه ملی ایران انجام شد. دارابی در این نشست ضمن اشاره به موفقیتهای تجاوز نظامی اخیر و خسارت های واردشده به میراث فرهنگی کشور گفت: در جنگ تحمیلی سوم، متجاوزان با زیرپا گذاشتن چارچوب ها و الزامات اخلاقی و حقوقی بین المللی، میراث فرهنگی و تمدنی جمهوری اسلامی ایران را به طور مستقیم تهدید کردند و درنتیجه، خسارت های مادی و معنوی به قسمتی از میراث فرهنگی ملموس و ناملموس ملی و جهانی ایران وارد شد. قائم مقام وزیر میراث فرهنگی افزود: در این جنگ، با تهدید تمدنی ایران، میراث فرهنگی در عمل به موضوع جنگ تبدیل شد و ۱۴۹ اثر تاریخی و موزه در کشور، همچون پنج اثر ثبت جهانی ایران، لطمه دیدند؛ با این حال، همزمان شاهد زنده بودن، پویایی و نقش آفرینی مؤثر میراث ناملموس مقاومت اجتماعی و فرهنگی مردم و تشکیل گونه هایی از میراث ملموس و ناملموس جدید بودیم. وی افزود: این تجربه بار دیگر نشان داد که میراث فرهنگی قسمتی از بنیان هویتی، حافظه جمعی و سرمایه اجتماعی جامعه است و حتی در شرایط بحران و جنگ هم می تواند به عاملی برای حفظ همبستگی، تقویت تاب آوری و بازتولید امید اجتماعی تبدیل گردد. در اوج جنگ ۱۲روزه هم محوطه پیش از تاریخ خرم آباد با ۶۳ هزار سال قدمت در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسید و همزمان سند ملی میراث فرهنگی بعنوان مهم ترین سند راهبردی حوزه میراث فرهنگی در شورایعالی انقلاب فرهنگی تصویب و از جانب رئیس جمهور ابلاغ شد. وی افزود: در جنگ رمضان هم همزمان با مواجهه کشور با جنایت های آمریکا و رژیم صهیونیستی و متحدان آنها، سند ملی موزه داری ایران با هدف استقرار حکمرانی یکپارچه نظام موزه داری کشور در شورایعالی انقلاب فرهنگی به تصویب رسید و پس از آن هم پرونده قلعه الموت و استحکامات وابسته به آن در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت گردید. معاون میراث فرهنگی با انتقاد از ناکارآمدی سازوکارهای بین المللی در پیشگیری از لطمه به میراث فرهنگی در جریان جنگ اخیر گفت: در این جنگ، نهادها و معاهدات بین المللی نتوانستند نقش بازدارنده مؤثری در بدارابی اشاره کرد: هنگامی که برخی دولت های متجاوز به تعهدات خود در مقابل معاهدات و کنوانسیون های بین المللی پایبند نیستند و نهادهای بین المللی هم فقط نظاره گر باقی می مانند، ایران باید در عرصه اسناد، کنوانسیون ها و سازوکارهای بین المللی دست به کار شود و با اتکا به ظرفیت علمی، تاریخی و تمدنی خود، برای اصلاح فرآیندها و تقویت سازوکارهای بازدارنده و حفاظتی در سطح جهانی نقش آفرینی کند. وی خاطرنشان کرد: تجربه جنگ تحمیلی دوم و سوم، ضرورت بازنگری و اصلاح فرآیندها و اسناد بین المللی و چارچمندکردن نحوه اتخاذ اقدامات پیشگیرانه، بازدارنده و حفاظتی برای صیانت از میراث فرهنگی و تمدنی ملی و جهانی را بالاتر از گذشته آشکار کرده است. دارابی با تاکید بر کارکرد اجتماعی میراث فرهنگی گفت: امروز بالاتر از هر زمان دیگری به یادآوری نقش میراث فرهنگی در حفظ بنیان های اجتماعی و افزایش تاب آوری جامعه نیاز داریم. وی افزود: مستندسازی، حفاظت و فعال کردن ظرفیت های ملی در عرصه میراث فرهنگی، نه تنها یک وظیفه تخصصی، بلکه یکی از مهم ترین پشتوانه های انسجام اجتماعی، تقویت هویت ملی و توسعه دیپلماسی فرهنگی کشور است. قائم مقام وزیر میراث فرهنگی خاطرنشان کرد: در کنار حفاظت و صیانت از میراث فرهنگی لطمه دیده در جنگ، باید میراث جنگ تحمیلی سوم هم بعنوان بخشی مهم از تاریخ معاصر ایران مستند، حفاظت و معرفی شود؛ چراکه آنچه امروز در چهارچوب تجربه زیسته جامعه شکل گرفته، در آینده قسمتی از حافظه تاریخی و میراث فرهنگی کشور خواهد بود. دارابی در ادامه ضمن اشاره به تجربه کره جنوبی در حفاظت و بازسازی میراث فرهنگی پس از جنگ کره، این تجربه را برای سیاست گذاری ایران قابل تأمل دانست و گفت: جنگ کره تنها مناطق شهری و روستایی را ویران نکرد، بلکه حافظه تاریخی یک ملت را هم هدف قرار داد؛ کاخ ها لطمه دیدند، معابد سوختند و شمار زیادی از بناهای تاریخی به ویرانه تبدیل شدند. با این حال، کره جنوبی طی بالاتر از هفت دهه توانست به یکی از کشورهای پیشرو در صیانت از میراث فرهنگی تبدیل گردد. وی نخستین درس این تجربه را نجات حافظه تاریخی پیش از بازسازی بناها عنوان نمود و گفت: اگر بنا از میان برود اما نقشه ها، تصاویر، اسناد و اطلاعات آن باقی بماند، امکان احیای آن وجود دارد؛ اما اگر حافظه تاریخی از بین برود، بازسازی واقعی دیگر ممکن نخواهد بود. دارابی افزود: کره جنوبی با بهره گیری از اسکن سه بعدی، پهپادها و فتوگرامتری به ثبت دیجیتال آثار باستانی خود پرداخت و در کنار میراث فیزیکی، یک نسخه پشتیبان از حافظه تاریخی کشور ایجاد کرد. وی شناخت دقیق بنا پیش از مرمت را دومین درس دانست و گفت: هر بنا دارای تاریخ، مصالح، فرسودگی، لطمه های آشکار و پنهان و خاصیت های منحصربه فرد خود است.
منبع: ftour.ir
